Quýt hồng Lai Vung: đặc điểm, cách chọn và bảo quản

Khi gió se lạnh đầu mùa tràn về, những vườn quýt ở vùng Lai Vung (Đồng Tháp) bắt đầu đổi màu, quả chín vàng cam điểm sắc hồng giữa tán lá xanh thẫm. Đây là thời điểm người miền Tây tất bật thu hoạch quýt hồng, loại trái cây quen thuộc trên mâm ngũ quả và là món quà biếu được ưa chuộng dịp cuối năm. Bài viết này giúp bạn hiểu rõ hơn về quýt hồng Lai Vung, từ đặc điểm, cách chọn quả ngon đến mẹo bảo quản và thưởng thức.

Quýt hồng Lai Vung là gì?

Quýt hồng là một giống quýt trồng nhiều ở vùng Lai Vung, thuộc tỉnh Đồng Tháp. Vùng đất phù sa ven sông Hậu với hệ thống kênh rạch chằng chịt là nơi cây quýt sinh trưởng thuận lợi, và nghề trồng quýt đã gắn bó với nhiều thế hệ nhà vườn trong vùng. Cái tên "quýt hồng" gắn với màu vỏ quả khi chín, thường là sắc cam đỏ hoặc hồng nhạt đặc trưng.

Tên gọi "Lai Vung" là tên vùng sản xuất quen thuộc. Từ khi bỏ cấp huyện, người ta vẫn dùng tên Lai Vung để chỉ vùng trồng quýt này, và địa phương hiện thuộc tỉnh Đồng Tháp.

Đặc điểm nhận biết quýt hồng

Hình dáng: quả tròn dẹt, kích thước vừa phải, vừa tay cầm.
Vỏ: mỏng, màu cam đỏ hoặc hồng cam khi chín, dễ bóc bằng tay.
Múi: các múi tách rời nhau khá dễ, thịt quả mọng nước.
Vị: ngọt dịu xen chút chua nhẹ, hương thơm đặc trưng của quýt.
Hạt: số lượng hạt thay đổi theo từng vườn và từng quả, nhìn chung không nhiều.

Vì vỏ mỏng và mềm nên quýt hồng dễ bóc nhưng cũng dễ trầy xước, cần nâng niu khi vận chuyển.

Mùa vụ: khi nào ăn quýt hồng ngon nhất?

Quýt hồng thường cho thu hoạch rộ vào những tháng cuối năm, kéo dài đến khoảng dịp Tết Nguyên đán, nên được xem là loại quả của mùa lễ hội. Thời điểm cụ thể có thể lệch đi đôi chút tùy thời tiết và cách chăm sóc của từng nhà vườn. Tháng 11 là lúc những lứa quả đầu mùa xuất hiện, vỏ còn xen màu xanh vàng nhưng vị đã khá ngọt, trong khi quả chín rộ sẽ có màu đậm hơn về sau.

Giá trị dinh dưỡng và lợi ích có thể có

Giống như các loại quýt, cam khác, quýt hồng là trái cây có múi chứa nhiều nước và là nguồn cung cấp vitamin C. Quả cũng có chất xơ, một ít kali và các hợp chất thực vật như flavonoid. Hàm lượng cụ thể khác nhau tùy giống, độ chín và điều kiện trồng, nên bạn không cần quá bận tâm đến con số chính xác.

Vitamin C có thể hỗ trợ hoạt động bình thường của hệ miễn dịch.
Chất xơ trong phần xơ trắng và múi quả có thể hỗ trợ tiêu hóa, nhất là khi bạn ăn cả múi thay vì chỉ uống nước ép.
Hàm lượng nước cao giúp quả mát, dễ ăn trong thời tiết hanh khô.

Lưu ý: quýt có vị chua nhẹ, người đang bị viêm loét dạ dày hoặc trào ngược dạ dày thực quản nên ăn lượng vừa phải và tránh ăn lúc bụng đói. Người mắc bệnh tiểu đường, bệnh thận hoặc đang dùng thuốc cần hỏi ý kiến bác sĩ hay chuyên gia dinh dưỡng về lượng trái cây phù hợp.

Bí quyết chọn quýt hồng ngon

1. Nhìn màu sắc và độ bóng của vỏ

Chọn quả có vỏ màu cam đỏ hoặc hồng cam đều, lớp vỏ căng và hơi bóng. Quả còn xanh nhiều thường chua hơn. Tuy vậy, một số vườn thu hoạch sớm khi vỏ vẫn còn vệt xanh vàng nhưng vị vẫn ngọt, nên màu sắc chỉ là một trong nhiều dấu hiệu.

2. Cầm thử trọng lượng

Quả mọng nước thường nặng tay so với kích cỡ. Nếu quả nhẹ bẫng, lớp vỏ bị xốp, có thể quả đã để lâu và bắt đầu mất nước.

3. Bóp nhẹ để kiểm tra độ chắc

Quả tươi có độ đàn hồi, hơi chắc tay. Tránh quả mềm nhũn, có vết lõm hoặc đốm thâm, vì đó là dấu hiệu dập hay bắt đầu hỏng.

4. Quan sát cuống và vỏ quanh cuống

Cuống còn xanh, tươi và không héo cho thấy quả mới hái. Vùng quanh cuống không có nấm mốc hoặc nhớt.

5. Ngửi mùi

Quýt ngon có mùi thơm nhẹ tự nhiên. Quả có mùi lạ, mùi hóa chất hoặc mùi lên men nên tránh.

6. Mua đúng nơi, hỏi rõ nguồn gốc

Dịp cuối năm, quýt được tiêu thụ rất mạnh nên nguy cơ hàng trà trộn tăng lên. Hãy ưu tiên mua trực tiếp từ nhà vườn, cửa hàng uy tín, hỏi rõ vùng trồng và nên ăn thử một múi nếu người bán đồng ý.

Cách bảo quản quýt hồng

Để ở nơi thoáng mát: nếu ăn trong vài ngày, bạn có thể để quýt ở chỗ khô ráo, thoáng gió, tránh nắng trực tiếp.
Ngăn mát tủ lạnh: muốn giữ lâu hơn, xếp quýt vào túi giấy hoặc túi lưới thoáng khí rồi cho vào ngăn mát. Không nên bịt kín bằng túi nilon vì dễ đọng hơi nước gây mốc.
Loại bỏ quả hỏng sớm: một quả thối có thể làm hỏng cả túi. Kiểm tra mỗi ngày hoặc cách ngày và tách ngay quả dập, quả mốc.
Không rửa trước khi cất: chỉ rửa ngay trước khi ăn để vỏ không bị ẩm.
Giữ nguyên lớp vỏ: vỏ giúp hạn chế mất nước, bóc ra rồi nên ăn trong ngày.

Cách thưởng thức quýt hồng

Ăn tươi

Cách đơn giản và trọn vị nhất là bóc vỏ, tách từng múi và thưởng thức. Quýt hồng mát lạnh sau bữa ăn là món tráng miệng nhẹ nhàng. Hãy ăn cả phần xơ trắng mỏng bám ngoài múi vì đó là phần cung cấp thêm chất xơ.

Nước quýt tươi

Vắt nước quýt, thêm vài viên đá, có thể thêm chút mật ong nếu thích vị ngọt hơn. Nên dùng ngay sau khi vắt để giữ hương vị. Lưu ý uống nước ép sẽ ít chất xơ hơn ăn nguyên múi.

Salad quýt

Trộn múi quýt với rau xà lách, dưa leo và một ít hạt điều rang, rưới sốt chanh, dầu ô liu. Vị ngọt chua của quýt rất hợp với món salad ăn kèm thịt gà luộc hoặc tôm.

Tận dụng vỏ quýt

Vỏ quýt phơi khô có thể dùng pha trà hoặc nấu cùng nước gừng. Chỉ nên dùng vỏ từ quả được trồng an toàn, rửa sạch kỹ dưới vòi nước trước khi dùng.

Câu hỏi thường gặp

Quýt hồng Lai Vung có vị như thế nào?

Quýt hồng nhìn chung có vị ngọt dịu xen chút chua thanh, nhiều nước và thơm. Độ ngọt có thể khác nhau tùy từng vườn và thời điểm thu hoạch.

Quýt hồng có hay quýt đường ngọt hơn?

Hai loại có đặc điểm và hương vị khác nhau, và độ ngọt còn phụ thuộc rất nhiều vào cách trồng và độ chín. Bạn nên nếm thử và chọn theo khẩu vị của mình.

Có nên ăn quýt khi đói không?

Với nhiều người khỏe mạnh thì không sao, nhưng người dạ dày nhạy cảm dễ bị cồn cào, khó chịu khi ăn quả có vị chua lúc đói. Nên ăn sau bữa ăn một lúc.

Trẻ nhỏ và bà bầu ăn quýt được không?

Quýt là trái cây phổ biến, nhưng nên ăn lượng vừa phải. Với trẻ nhỏ, cần bóc kỹ, bỏ hạt để tránh nghẹn. Bà bầu hoặc người có bệnh nền nên hỏi ý kiến bác sĩ nếu cần chế độ ăn riêng.

Bảo quản quýt trong tủ lạnh được bao lâu?

Thời gian bảo quản phụ thuộc vào độ tươi lúc mua và cách cất giữ. Thông thường nên dùng trong vòng một đến hai tuần và kiểm tra thường xuyên để loại quả hỏng.

Kết luận

Quýt hồng Lai Vung là món quà của mùa cuối năm, mang hương vị ngọt thanh và sắc cam hồng ấm áp. Chỉ cần chú ý màu vỏ, trọng lượng, độ đàn hồi và nguồn mua, bạn đã có thể chọn được những trái quýt ngon cho gia đình. Cất giữ thoáng khí, ăn tươi hoặc biến tấu thành salad, nước quýt, đây là cách tận hưởng trọn vẹn mùa quýt năm nay.