Xuất Khẩu Rau Quả 10 Tháng Vượt 8,27 Tỷ USD: Trái Cây Nào Gánh Đà Tăng Cuối Năm 2026?
CN
17/11/2026
Những ngày giữa tháng 11, các vườn thanh long, bưởi, chanh leo và dừa đang bước vào giai đoạn thu hoạch phục vụ nhu cầu cuối năm. Cùng lúc đó, số liệu xuất khẩu của cả ngành cho thấy trái cây Việt Nam vẫn đang có một năm tăng trưởng đáng chú ý. Bài viết này điểm lại những con số chính, loại quả nào được kỳ vọng nối đà sầu riêng, và người tiêu dùng trong nước có thể rút ra điều gì.
Bức tranh chung: hơn 8,27 tỷ USD sau 10 tháng
Theo số liệu sơ bộ được báo chí dẫn lại từ ngành chức năng, xuất khẩu rau quả của Việt Nam 10 tháng đầu năm 2026 ước đạt hơn 8,27 tỷ USD, tăng 17,2% so với cùng kỳ năm 2025. Cùng thời gian, nhập khẩu rau quả ước hơn 2,7 tỷ USD, nên ngành vẫn xuất siêu hơn 5,5 tỷ USD.
Riêng tháng 10, kim ngạch ước đạt hơn 1 tỷ USD, tăng 8,1% so với cùng tháng năm trước nhưng giảm 11,4% so với tháng 9. Đây là thời điểm vụ sầu riêng chính đã đi qua, nên mức giảm theo tháng là điều dễ hiểu. Mục tiêu cả năm của ngành là 10 tỷ USD.
Lưu ý: các con số trên là ước tính sơ bộ, mỗi cơ quan và mỗi báo có thể công bố chênh lệch nhỏ. Số liệu chính thức sẽ được cập nhật khi tổng kết cả năm.
Sầu riêng vẫn là mũi nhọn, nhưng đã qua chính vụ
Trong 9 tháng đầu năm, sầu riêng mang về khoảng 3,5 tỷ USD, tăng 52% so với cùng kỳ, theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Hiệp hội Rau quả Việt Nam. Vụ thu hoạch cuối vụ ở Tây Nguyên đã góp phần giữ đà xuất khẩu trong tháng 9 và tháng 10.
Khi lượng sầu riêng tươi giảm sau chính vụ, ngành cần các mặt hàng khác lấp vào khoảng trống. Đây cũng là lý do các hiệp hội và doanh nghiệp đang nói nhiều hơn đến sự đa dạng hóa.
Những loại quả được kỳ vọng nối đà cuối năm
Hiệp hội Rau quả Việt Nam nhận định tháng 11 và tháng 12 thường là giai đoạn nhu cầu tăng mạnh vì dịp lễ, Tết tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, châu Âu và châu Mỹ. Các mặt hàng được nhắc đến nhiều gồm:
- Thanh long: được dự báo tăng trưởng tốt dịp cuối năm. Thanh long là loại quả quen thuộc của vùng trồng Lâm Đồng (vùng Bình Thuận cũ) và nhiều tỉnh phía Nam.
- Dừa tươi: mặt hàng có nhu cầu ổn định, vùng trồng lớn ở đồng bằng sông Cửu Long, trong đó có Vĩnh Long (vùng Bến Tre cũ).
- Chanh leo (chanh dây): vừa xuất quả tươi vừa chế biến thành nước ép, puree.
- Bưởi: thị trường được mở rộng nhờ các thỏa thuận kiểm dịch gần đây, trong đó có Nghị định thư xuất khẩu bưởi và chanh sang Trung Quốc ký trong năm 2026.
- Xoài và sản phẩm chế biến: gồm sấy, đông lạnh, đóng hộp, giúp trái cây giữ được lâu hơn và bớt phụ thuộc vào quả tươi.
Thị trường: Trung Quốc vẫn chiếm phần lớn
Trong 9 tháng đầu năm, Trung Quốc chiếm hơn 64,8% tổng giá trị xuất khẩu rau quả, đạt khoảng 4,72 tỷ USD (tăng 22,4%). Tuy nhiên, riêng tháng 9, xuất khẩu sang thị trường này giảm 20,5% so với cùng kỳ, một tín hiệu cho thấy ngành không nên chỉ trông vào một thị trường.
- Hoa Kỳ: khoảng 484,7 triệu USD, tăng 19,2%.
- Hàn Quốc: khoảng 263,6 triệu USD, tăng 11,1%.
- Nhật Bản: khoảng 193,8 triệu USD, tăng 6,2%.
- Campuchia tăng mạnh, trong khi Thái Lan và UAE giảm.
Ngoài ra, Hà Lan, Australia, Malaysia, Đức, Nga và Canada cũng được ghi nhận tăng trưởng hai chữ số theo bài viết của Báo Nhân Dân.
Công nghệ và chuẩn hóa vùng trồng: câu chuyện dài hơi
Báo Nhân Dân (11/11/2026) cho biết khoa học công nghệ đang giúp ngành rau quả tăng giá trị, từ giống, kỹ thuật canh tác đến công nghệ sau thu hoạch. Một vài ví dụ được nêu:
- Dứa: năng suất tăng từ khoảng 50 tấn/ha (giống Queen) lên khoảng 70 tấn/ha (giống Cayenne), và giống MD2 đang được phát triển với kỳ vọng khoảng 100 tấn/ha.
- Chuối: cả nước có khoảng 163.000 ha, nhưng kim ngạch xuất khẩu năm 2025 mới gần 420 triệu USD. Theo ước tính của một doanh nghiệp, chuẩn hóa khoảng 24.000 ha với năng suất 60 tấn/ha có thể đưa kim ngạch lên mức 1 tỷ USD mỗi năm. Chuối từ Tây Ninh đang hướng tới Nhật Bản và Hàn Quốc.
- Sau thu hoạch: cấp đông sầu riêng bằng ni-tơ và sấy dẻo không bổ sung đường là các hướng giúp giảm hao hụt.
Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) và Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản cũng nhắc doanh nghiệp rằng các nước nhập khẩu đang siết hàng rào kỹ thuật. Việc kiểm soát chất lượng từ vùng nguyên liệu, tuân thủ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và truy xuất nguồn gốc ngày càng quan trọng.
Người tiêu dùng trong nước có thể rút ra điều gì?
- Ưu tiên trái cây đang vào mùa: cuối năm là mùa của bưởi, cam, quýt, thanh long, dừa... Quả đúng vụ thường tươi ngon hơn và dễ mua hơn.
- Chú ý nguồn gốc: tiêu chuẩn mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc vốn dành cho xuất khẩu, nhưng cũng là tín hiệu tốt cho ý thức sản xuất sạch. Người mua nên chọn nơi bán có thông tin rõ ràng về vùng trồng.
- Thử sản phẩm chế biến: trái cây sấy dẻo, đông lạnh là lựa chọn tiện lợi, nhưng nên đọc nhãn để biết có thêm đường hay không.
Câu hỏi thường gặp
Xuất khẩu tăng có làm trái cây trong nước khan hiếm không?
Các nguồn tin được tham khảo không nêu như vậy. Nhìn chung, trái cây xuất khẩu thường là sản phẩm từ vùng trồng đã đăng ký mã số, trong khi thị trường nội địa có nguồn cung đa dạng từ nhiều vùng.
Mục tiêu 10 tỷ USD của năm 2026 có đạt được không?
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, ngành cần xuất khẩu thêm khoảng 1,7 tỷ USD trong hai tháng cuối năm để chạm mốc này. Kết quả cuối cùng còn phụ thuộc diễn biến thị trường, nên chưa thể khẳng định trước.
Vì sao Việt Nam cần đa dạng hóa thị trường?
Vì Trung Quốc chiếm tỷ trọng lớn nhưng có tháng giảm mạnh, như tháng 9 giảm 20,5% so với cùng kỳ. Mở rộng sang Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, EU, Australia giúp ngành bớt rủi ro.
Chanh leo, thanh long, bưởi giờ có vào mùa không?
Nhiều vùng trồng đang thu hoạch các loại quả này phục vụ cuối năm, nhưng thời điểm cụ thể thay đổi theo vùng và giống. Bạn nên hỏi người bán về vụ thu hoạch thực tế.
Kết luận
Sau 10 tháng, trái cây Việt Nam vẫn giữ nhịp tăng trưởng nhờ sầu riêng và sự mở rộng của nhiều mặt hàng khác. Cuối năm, thanh long, dừa, chanh leo, bưởi và các sản phẩm chế biến được kỳ vọng nối đà. Với người tiêu dùng, đây là lúc thuận lợi để chọn trái cây đúng vụ, có nguồn gốc rõ ràng cho mâm cỗ cuối năm.